youtube ico
facebook ico
linkedin ico

Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych dla pracowników placówek oświatowych

Niniejszy wpis powstał w wyniku wielu zapytań, jakie kierują do nas dyrektorzy placówek oświatowych. O ile kwestie badań profilaktycznych nauczycieli i innych pracowników szkół czy przedszkoli są raczej jasne, to badania do celów sanitarno-epidemiologicznych wzbudzają wiele wątpliwości.

Podstawą prawną wykonywania badań do celów sanitarno-epidemiologicznych są przepisy zawarte w Ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dn. 05 grudnia 2008 roku.

Dość ogólny zapis widniejący w rozdziale 2. ww. ustawy mówi, że badaniom do celów sanitarno-epidemiologicznych powinny być poddawane osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. W praktyce oznacza to obowiązek wykonywania badań do celów sanitarno-epidemiologicznych każdemu pracownikowi, który podczas wykonywania swojej pracy ma bezpośredni kontakt z innymi ludźmi bądź żywnością. Do takiej grupy zaliczamy nauczycieli, jak i innych pracowników placówek oświatowych (np. intendentów, woźnych czy sprzątaczki).

Charakter pracy w szkole różni się zależnie od zajmowanego stanowiska. I tak nauczyciele w szkołach, woźne czy sprzątaczki mają kontakt z uczniami, ale nie mają bezpośredniej styczności z żywnością.

Osoby zatrudnione na stanowisku kucharza, czy intendenta mają bezpośrednią styczność z żywnością. Podobnie nauczyciele wychowania przedszkolnego – najczęściej do ich obowiązków należy pomoc dzieciom w spożywaniu posiłków. Dodatkowo pomagają najmłodszym przy wykonywaniu podstawowych czynności higienicznych. W takich przypadkach istnieje większe ryzyko ewentualnego zakażenia chorobą zakaźną.

Dlatego, każda z osób zatrudnionych w szkole (może za wyjątkiem księgowej, o ile faktycznie nie ma żadnego kontaktu z wychowankami) powinna posiadać aktualne orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Czy zawsze konieczne jest przedstawienie wyników posiewów kału?

W przypadku osób zatrudnionych w szkole, które nie mają kontaktu z żywnością, lekarz dopuszcza możliwość wykonania badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przy badaniu profilaktycznym, bez konieczności przedstawiania przez pacjenta wyników posiewów kału.
Jednakże przedstawienie aktualnych wyników posiewów kału jest konieczne w przypadku badań sanitarno-epidemiologicznych osób, które mają kontakt z żywnością, bądź pomagają dzieciom w czynnościach higienicznych, czyli na przykład:
– kucharze, pomoce kuchenne
– intendenci,
– nauczyciele przedszkolni / wspomagający mający kontakt z dziećmi w wieku przedszkolnym.

Skierowania od pracodawcy podstawą wykonania każdego badania

Pamiętajmy, że najważniejsze dla lekarza wykonującego badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych są zapisy zamieszczone przez pracodawcę na skierowaniu na badanie. To tutaj dyrektor placówki, bądź inna osoba wypełniająca skierowanie powinna dokładnie zaznaczyć jakie obowiązki podczas pracy wykonuje pracownik.
Ze względu na powtarzające się częste niejasności związane z treścią skierowań na badanie, proponujemy aby w przypadku konieczności wykonania badania sanitarnego przekazywać pracownikom osobny druk skierowania – w tym celu na naszej stronie pobrać można druk skierowania na badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych a “książeczka sanepidowska”

Już od 2008 roku nie obowiązują tzw. “książeczki sanepidowskie”, gdzie pracownicy mają wpisywane wyniki posiewów kału. Każdy pracownik, na którego stanowisku wymagane jest badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych powinien posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych wystawione na aktualnego pracodawcę. W razie kontroli Sanepidu w placówce, sprawdzane są właśnie te orzeczenia, a nie książeczki sanepidowskie. Jeśli wymagane jest przedstawienie wyniku posiewów kału, to pacjent podczas badania powinien przedstawić wynik trzykrotnie wykonanego posiewu, a nie wpis do książeczki.

Co ile badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych?

Obowiązujące dotychczas przepisy w sprawie wystawiania orzeczeń do celów sanitarno-epidemiologicznych zostały uchylone, a nowy projekt oczekuje na uchwalenie od 2017 roku. W związku z powyższym, obecnie badania do celów sanitarno-epidemiologicznych wykonuje się przy rozpoczęciu pracy u danego pracodawcy, nauki i po zachorowaniu.

Podsumowanie

Każdy pracownik szkoły mający kontakt z uczniami powinien posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, przy czym np. dla stanowiska nauczyciela nie jest wymagane wykonywanie posiewów kału, chyba że lekarz zleci inaczej.

Badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych pracowników przedszkoli oraz pracowników szkół, którzy mają w swojej pracy kontakt z żywnością wykonywane są m.in. na podstawie wyników posiewów kału. Pracownik powinien zabrać ze sobą na badanie aktualne wyniki posiewów kału.

Każdy pracownik, który miał wykonane badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych dostaje orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych wystawione na danego pracodawcę.

W związku z brakiem aktualnych przepisów określających termin obowiązywania orzeczeń do celów sanitarno-epidemiologicznych, o ich terminie ważności decyduje lekarz.
Z praktycznego punktu widzenia najlepiej jest kierować na badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych każdego pracownika rozpoczynającego pracę w danej placówce.

Autor: lek. med. pracy Elżbieta Jasińska, kierownik NZOZ Promeda.

Śledźcie naszego bloga (również na Facebooku i Linkedin), gdzie poruszamy istotne kwestie związane z medycyną pracy i BHP. Oczywiście, daj nam znać jeśli masz temat, który powinniśmy Twoim zdaniem bliżej omówić.

Może zainteresować Cię również
2018 03 16

Szkolenia bhp online – kiedy i dla kogo?

2018 02 06

Szkolenie BHP dla pracodawców

2018 01 25

Na co zwracać uwagę przy podpisywaniu umowy z lekarzem medycyny pracy?